مراسم عزاداری ماه محرم در زمان قاجار در تهران

مراسم عزاداری ماه محرم در زمان قاجار در تهران

عزاداری ماه محرم یکی از مراسم‌های مورد توجه شاهان قاجار بود وآن‌ها از این فرصت برای اثبات پایبندی خود به شرع و ارادت‌شان به اهل بیت(ع) استفاده می‌کردند.

ناصرالدین شاه قاجار که خود را به شدت شیفته معصومین و به ویژه امام حسین (ع) نشان می‌داد، بیش از دیگر شاهان قاجار خود را پایبند به عزاداری ماه محرم می‌دانست. وی در طول دوران سلطنت خود با ساخت تکیه دولت که گفته می‌شود بر اساس ساختمان “رویال البرت هال” در لندن طراحی شده بود هر شب مراسم روضه خوانی و سوگواری برگزار می‌کرد. در این میان مورخان علاقه زیاد شاه به اجرای نمایش تعزیه را دلیلی بر بنای تکیه دولت در دوره او می دانند.

گفته می شود مراسم ویژه عزاداری در تکیه دولت از روز اول محرم و با حضور ده‌ها روضه‌خوان که یکی پس از دیگری به منبر می‌رفتند آغاز می شد و با صدایی خوش، اشعاری در مورد امام حسین (ع) می‌خواندند؛ در ادامه با حضور ناصرالدین شاه مراسم تعزیه خوانی آغاز می شد و تعزیه خوان ها در سکوی مرکزی تکیه به نقل و اجرای مصیبت عاشورا می‌پرداختند.

در کنار مراسم رسمی‌ای که شاه هر ساله برگزار می‌کرد آیین ها و سنت‌های ویژه دیگری نیز وجود داشت که مردم پایبند به انجام آن بودند و نذر کردن از مهمترین آنها بود. گفته می‌شود در آن روزها کسانی که توانایی اطعام نداشتند هم با ریختن مشتی برنج در پلوی نذری یا تکه گوشتی در خورش، در نذر شریک می‌شدند. حتی پخش لباس سیاه بین فقرایی که توانایی تهیه لباس عزا را نداشتند نیز یکی دیگر نذرهای رایج در تهران قدیم بود که بین فقرا تقسیم می‌شد.

از رسوم دیگر عاشورا مراسم قمه زنی بود که در روز عاشورا انجام می گرفت و عزاداران کفن‌پوش در دسته‌های چند نفره اقدام به قمه زنی می‌کردند؛ در این میان رسومی مانند زخم زنی، سنگ‌زنی قفل آجین و شمع آجین کردن بدن وجود داشت که اکنون منسوخ شده است. عزادارن برای قفل آجین کردن بدن خود را سوراخ کرده و به آن قفل می زدند که عملی بسیار دردناک بوده و گاه به عفونت و بیماری فرد منجر می شد.

در آن زمان عکاسان دربار و غیردربار نیز مراسم و آئین‌های عزاداری را با تصویر ثبت می‌کردند. عکس‌های افرادی چون محمد حسن میرزا، آنتوان سوریوگین، عبدالله قاجار و چند نفر دیگر از عکاسان قاجار از آئین‌های عزاداری عصر قاجار گرفته‌اند امروز از منابع مستند فرهنگ عزاداری در صد سال گذشته هستند.

تکیه دولت محل برگزاری مراسم ویژه عزاداری با حضور شاه

Photograph of Takkiya Dawlat Interior, Tehran (Iran)

مراسم عزاداری در تکیه دولت

167356_555

مراسم روضه خوانی محرم

167359_511

[Rites and Ceremonies]

مراسم تعزیه

167360_886

Ta'ziya Performance

بازیگران نمایش تعزیه

Ashura Reenactment Procession

167364_262

مراسم عزاداری روز عاشورا در میدان توپخانه

Tehran (Iran): Maydan-i Arg (Arg Square) or the Old Canon's Square (Maydan-I Tupkhana'I Qadim)

مراسم عزاداری در مسجد جامع

Tehran (Iran): Maydan-i Tupkhana (Maydan-i Arg, Square of Canons): Gathering of a Large Crowd

دسته عزاداری عاشورا در خیابان‌های تهران

Tehran (Iran): Ashura

منبع :

کجارو

برچسب‌ها: ,

دیدگاه خود را بنویسید