تاوتلی: می‌توان به جایگزینی درآمد گردشگری بجای نفت دل بست

تاوتلی: می‌توان به جایگزینی درآمد گردشگری بجای نفت دل بست

گردشگری در کشور ما در زمره معدود منابع درآمد ارزی است که در قیاس با درآمد نفت، کمترین مخاطرات و بیشترین مزیتها را برای کشور دارد. مخاطرات درآمد نفت، در جریان تحریمهای ظالمانه آمریکا و هم‌پیمانانش، بوضوح برای مردم ایران آشکار شد و نشان داد که اعتمادِ مجدد به منبعی که شیرِ باز و بسته کردن در دست قدرتهای مخالف انقلاب ماست، کارعاقلانه‌ای نخواهد بود. لاجرم باید در جستجوی سایر منابع درآمد ارزی برای کشور برآمد که قابل اعتماد بوده و در بزنگاههای حساس، اقتصاد جامعه را بچالش نکشد. کارشناسان اقتصادی، با توجه به مزیتهای نسبی گردشگری در ایران، این منبع درآمدی را جایگزین مناسبی برای درآمد نفت می‌دانند و معتقدند در صورت سرمایه‌گذاری همه‌جانبه در صنعت گردشگری، بسرعت قادر خواهیم بود منبعی قابل اتکاء برای تامین نیازهای ارزی کشورمان فراهم کنیم.
اما گردشگری در حال حاضر با یک چالش مهم مواجه است و آن، فاصله داشتن با پیش‌بینی‌های افق چشم انداز ۱۴۰۴ است.

برای بررسی این موضوع، گفتگویی انجام داده‌ایم با “دکترمهرداد تاوتلی”، از فعالان باسابقه و از صاحبنظران ارشد صنعت گردشگری، نویسنده چند کتاب تخصصی در این حوزه و مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ایرانگردی و جهانگردی”.

– آقای دکتر شما در سخنرانیها و نشست‌های ‌تان، بارها از قابلیت جایگزینی درآمد گردشگری بجای درآمدهای نفتی سخن گفته‌اید؛ در این مورد توضیح بفرمایین.
دکتر تاوتلی: به نام خدا- ببینید ما الان در جایگاهی هستیم که مردمِ ما با همه وجود، غیرقابل اعتماد بودنِ درآمدهای نفتی رو لمس کرده‌اند. ما با یک تحریم هماهنگِ غربیها، شرایط درآمدهای نفتی‌مان آنقدر نامناسب شد که اوضاع اقتصادی کشور را تا مرز آشفتگی پیش برد و اگر تدابیر نظام و دولت نبود، شاید مشکلات، جدی‌تر و تحمل‌شان سخت‌تر هم می‌شد. در این مورد هیچکس حداقل امروز تردیدی ندارد که درآمدهای نفتی، نه قابل اطمینان هستند و نه میشود آن را مبنای برنامه‌ریزی اقتصادی برای کشور کرد؛ بنابراین تنها راهی که باقی می‌ماند، جایگزینی این درآمد نامطمئن با درآمدی قابل اطمینان‌ است که بنظر بنده هیچ مقوله‌ای به اندازه گردشگری، نمی‌تواند همه مزیتهای لازم برای این جایگزینی را داشته باشد.

– این مزیتها چه مواردی هستند؟
دکتر تاوتلی: عرض بنده این است که ما در داخل جغرافیای ایران عزیز، باید بدنبال منبعی از درآمد باشیم که:
۱- همه چیز آن خارج از حیطه دست‌اندازی دولتهای غربی باشد.
۲- مزیتهای نسبی آن، همین حالا آماده بوده و در اختیار ما باشد.
۳- زمینه‌های تحقق آن از جهت زیرساختهای مورد نیاز، تا حد امکان فراهم باشد.
۴- منابع انسانی آن در داخل مهیا باشد.
۵- زود بازده باشد.
۶- مستمر و قابل اعتماد باشد.
۷- زمینه‌های آن در طرفِ تقاضا مهیا باشد.
۸- ارزش افزوده آن بسیار قابل توجه باشد.
منبعی که جامع همه این شرایط باشد، بنظر بنده بعنوان یک متخصص گردشگری، چیزی جز صنعت گردشگری نیست.

– آقای دکتر با توجه به این استدلالها که قابل توجه هم هستند، بفرمایید ما درعمل چقدر در مسیر جایگزینی درآمد گردشگری بجای درآمد نفت حرکت کرده‌ایم.
دکتر تاوتلی: ببینید این موضوعی نیست که اینجا بتوانیم درباره آن تصمیم‌گیری کنیم. ما باید اول این جایگزینی را بعنوان استراتژی اقتصاد ملی‌مان بپذیریم، بعد درصدد زمینه‌سازی برای تحقق آن باشیم. این کار، کار نهادهای کلان تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازیِ کشور است. البته به نظر بنده، این تصمیم‌گیری تا حد زیادی در اسناد بالادستی، مثل “سند چشم‌انداز ۱۴۰۴” و برنامه‌های توسعه کشور انجام شده است. وقتی در سند چشم‌انداز می‌بینیم که افق ۲۰ میلیون گردشگر خارجی را برای ۸ سال آینده ترسیم کرده‌اند و رشد متوسط حدود ۲۰ درصدی را برای این صنعت درنظر گرفته‌اند؛ می‌توانیم به این نتیجه برسیم که این اتفاق تاحد زیادی رخ داده است؛ اما برای برداشتن موانع پیشِ رو، نیازمند تدوین و تصویب قانونی هستیم که با تاکید بر این موضوع، تمرکز مدیریتیِ کافی در امور مختلفِ مربوط به گردشگری را ایجاد و تضمین کند.
البته از این نکته هم غفلت نکنیم که دولت یازدهم، الحق در این مسیر گامهای بزرگی برداشته و زیرساختهای قابل توجهی را فراهم کرده است که می‌تواند پایه پیشرفتهای آینده در این زمینه باشد.

– الان ما نسبت به آنچه افق چشم‌انداز ازجهت تعداد گردشگران ورودی به کشورمان پیش‌بینی کرده، چه جایگاهی داریم؟
دکتر تاوتلی: اگر بخواهیم صرفا نگاه آماری بکنیم، باید عرض کنم که ما با آنچه در سند چشم‌انداز از حیث تعداد گردشگرِ ورودی پیش‌بینی شده، فاصله داریم و باید با تلاش مضاعف و کوشش برای رفع موانعِ جذب گردشگران، تا حد امکان این فاصله را کم کنیم؛ اما از نظر نگاه به ظرفیت‌ها

مجید رزازی, [۲۵.۰۷.۱۷ ۱۴:۵۷]
و قابلیت‌ها، جایگاه ما بسیار مناسب و قابل اتکاست.

– این فاصله از نظر آماری چقدر است؟
دکتر تاوتلی: سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۸۲ توسط رهبر معظم انقلاب به سران قوای سه‌گانه ابلاغ شد و کلیات سیاست‌های بخش گردشگری در جلسه مورخ ۴/۷/۸۳ “شوراي عالي ميراث فرهنگي و گردشگري” به تصویب رسید.
جدول مربوط به تعداد گردشگران ورودی به کشور دراین مصوبه، بر اساس برنامه‌های پنج‌ساله توسعه تنظیم شده که با توجه به درصد رشدی که برای هر دوره پیش‌بینی شده، می‌شود ارقام مربوط به هر سال رو استخراج کرد.
به هرحال در آن سیاست‌ها پیش‌بینی شد که در پایان سال ۹۱، تعداد گردشگران خارجی که به کشور ما وارد می‌شوند، حدود ۵/۴ میلیون نفر باشند؛ به بیان دقیق‌تر، ۴ میلیون و ۴۹۲ هزار و ۸۰۰ نفر. اما آنچه که در پایان سال ۹۱ بر اساس آمار منتشره رسمی محقق شد، سه میلیون و ۷۲۹ هزار نفر بود که یک فاصله قابل توجه نسبت به پیش‌بینی افق چشم‌انداز داشت. این اتفاقی‌ است که در دولت‌های قبلی افتاد و البته این فاصله بدلیل درگیر بودن کشور با تبعات مشکلات دامنگیر اقتصادی که ریشه در تحریم‌های شدید و ظالمانه همان سال‌ها داشت، در سال‌های اخیر هم ادامه پیدا کرد و مثلا در پایان سال ۹۴ درحالیکه بر مبنای سند چشم‌انداز، باید تعداد گردشگران ورودی به کشور ۷ میلیون و ۴۷۵ هزار نفر باشد، بر مبنای آمار رسمی، این رقم ۵ میلیون و ۲۵۰ هزارنفر بوده.

– آیا انتظار می‌رود که این روند در سالهای پیشِ رو، بهتر شود؟
دکتر تاوتلی: بله؛ دقیقا چنین انتظاری از دولت دوازدهم می‌رود؛ چرا که برمبنای مطالبی که ریاست محترم جمهوری فرمودند، دولت دوازدهم حتی از دولت یازدهم هم کارآمدتر خواهد بود و نکته مهم در این مورد عزمی است که در مدیران مرتبط با این عرصه در دولت وجود دارد؛ از وزارتخانه‌های مرتبط با موضوع، مثل وزارت رفاه بگیرید تا مجموعه‌ها، هلدینگ‌ها،سازمان‌ها و تشکل‌های مرتبط، در مجموعه دولت همه مصمم‌اند تا درآمد گردشگری را برای کشورمان افزایش دهند و کشور را از مشکلاتی که بدلیل محدودیتهای تولید ثروت دچار آن است، رها سازند.
بنده شخصا تصور می‌کنم با تدبیر و امید می‌شود به بهبود روند جذب گردشگر خارجی خوشبین بود. البته باید نهادهای دیگر تصمیم‌گیری، مثل مجلس شورای اسلامی و سایر نهادهای مرتبط با موضوع گردشگری هم دراین مورد به دولت کمک کنند و به موضوع گردشگری، صرفا بعنوان یک مقوله اقتصادی نگاه کنند و دیدشان این باشد که با کمک به گردشگری، به حل مشکلات اقتصادی کشور، نظام و مردم کمک می‌کنند و باعث می‌شوند که آن اقتصاد مقاومتی که مدِّنظر رهبر معظم انقلاب است، با درآمدهای درون‌زایِ گردشگری، به تحقق کامل نزدیکتر شود.

– با تشکر از شما.
دکتر تاوتلی: بنده هم از شما سپاسگزارم و امیدوارم صنعت گردشگری، روز به روز در مسیر رشد و توسعه، پویاتر و شکوفاتر باشد.

دیدگاه خود را بنویسید